Art. 12 i art. 15 Prawa prasowego, art. 308 k.p.c.

Wysyłając link do archiwum, zdradzają Państwo, nad czym pracują.

Publiczne serwisy archiwizujące są znakomitym drugim źródłem, ale po każdym wysłaniu pozostaje publicznie dostępny zapis. ProofSnap zabezpiecza stronę w przeglądarce dziennikarza, dodaje sumę kontrolną SHA-256, podpisany manifest i niezależnie wystawiony znacznik czasu, a materiału nie wysyła na żaden serwer ProofSnap w celu zabezpieczenia.

Zabezpieczenie źródła teraz Porównaj z archiwum

Działa w Chrome i Edge. Od 4,99 USD (około 18 zł) jako zakup jednorazowy albo siedmiodniowy okres próbny, do którego wymagana jest karta płatnicza.

Przykład ilustracyjny. Treść zmyślona, nie chodzi o rzeczywistą stronę ani osobę.

ProofSnap zabezpiecza stronę internetową w przeglądarce dziennikarza: dodaje sumę kontrolną SHA-256, podpisany manifest i niezależnie wystawiony znacznik czasu. W Polsce w 2026 roku to praktyczny sposób na wykazanie szczególnej staranności z art. 12 Prawa prasowego. Materiał nie jest wysyłany na serwery ProofSnap w celu zabezpieczenia, więc redakcja nie tworzy nowego miejsca, w którym ktoś mógłby szukać źródła.

Redakcja potrzebuje dwóch rzeczy naraz: możliwości wykazania i dyskrecji. Możliwości wykazania, bo źródło potrafi się zmienić albo zniknąć na długo przed tym, zanim ewentualny spór trafi na wokandę. Dyskrecji, bo kwerenda bywa wrażliwa jeszcze, zanim tekst wyjdzie, a ślad w cudzej bazie pozostaje śladem.

Praktyczna zasada: prosimy zabezpieczyć źródło przy pierwszej wizycie, a potem jeszcze raz po pewnym czasie. Dwa pakiety z różnym czasem i różnym skrótem wykazują cichą zmianę treści, której inaczej nie da się udowodnić. Zabezpieczenie trwa około 41 sekund i kosztuje od 4,99 USD (około 18 zł) jako zakup jednorazowy.

Radim Motycka, założyciel i główny inżynier ProofSnap · · Niezależnie sprawdzalne w Weryfikatorze dowodów

Dlaczego cytatu nie da się wykazać za rok

Źródło zmienia się pod ręką

Tekst wychodzi w poniedziałek. Strona, z której Państwo cytowali, we wtorek wygląda inaczej i nikt tego nie odnotowuje.

Cicha zmiana bez sprostowania

Komunikat prasowy zostaje przepisany, zdanie z wywiadu złagodzone, liczba w tabeli poprawiona. Adres i tytuł zostają te same, więc odnośnik w artykule dalej działa i prowadzi do innego tekstu niż ten, z którego Państwo cytowali.

Archiwizacja zdradza zainteresowanie

Wysłanie linku do publicznego serwisu archiwizującego tworzy publicznie dostępny zapis z godziną. Każdy, kto obserwuje dany temat, odczyta z niego, że ktoś zaczął się stroną interesować, a to zwykle wystarcza.

Spór przychodzi za rok, nie od razu

Wezwanie przedsądowe albo pozew przychodzi z opóźnieniem liczonym w miesiącach. Redakcja ma wtedy wykazać, na czym opierała się w dniu publikacji, a w tej chwili zrzuty ekranu we wspólnym folderze już nie wystarczają.

Zastrzeżenie co do zakresu: ProofSnap zabezpiecza to, co w chwili zabezpieczenia jest dostępne publicznie albo po zalogowaniu. Treści usuniętej, zanim Państwo do niej dotarli, technicznie nie odtworzy i nikt inny nie może tego obiecywać. Tym cenniejsze jest zabezpieczenie źródła od razu przy pierwszej wizycie.

Ramy prawne

Cztery punkty, które przesądzają o dokumentacji redakcyjnej w Polsce.

Art. 15: tajemnica dziennikarska

Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji, jeżeli zastrzegły one nieujawnianie tych danych. Obowiązek jest tym łatwiejszy do dotrzymania, im mniej śladów po kwerendzie powstaje poza redakcją.

Art. 12: szczególna staranność

Dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Zabezpieczony zrzut strony ze skrótem i czasem jest namacalnym dowodem, że ten obowiązek został dochowany w konkretnym dniu.

Art. 308 k.p.c.: zapis obrazu jako dowód

Dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243(1) k.p.c., w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. Art. 243(1) k.p.c. odnosi przepisy o dokumentach do dokumentów zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców, a art. 77(3) Kodeksu cywilnego stanowi, że dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią.

eIDAS, art. 41 ust. 2: czas potwierdzony z zewnątrz

Kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu korzysta z domniemania dokładności daty i czasu, jakie wskazuje, oraz integralności danych, z którymi wskazywane data i czas są połączone. To różnica wobec daty pliku na dysku redakcji, która sama z siebie nie dowodzi niczego.

„Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy: 1) danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji opublikowanych albo przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych, 2) wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby naruszać chronione prawem interesy osób trzecich.”
Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. 1984 nr 5 poz. 24, tekst z ISAP). Obowiązek według art. 15 ust. 3 dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach, wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych. Tym bardziej warto nie tworzyć poza redakcją publicznych śladów po tym, które strony Państwo obserwują.

Po co redakcji dokumentacja: art. 24 k.c. i art. 212 k.k.

Dwie podstawy, z których najczęściej korzysta bohater niewygodnego tekstu. Pierwsza to art. 24 Kodeksu cywilnego: ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, a przy dokonanym naruszeniu także dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, oraz zadośćuczynienia pieniężnego. Druga to art. 212 Kodeksu karnego, czyli zniesławienie, ścigane z oskarżenia prywatnego, przy czym za czyn popełniony za pomocą środków masowego komunikowania grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Przeciwwagą jest art. 213 § 2 Kodeksu karnego: nie popełnia przestępstwa ten, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służący obronie społecznie uzasadnionego interesu. Prawdziwość zarzutu trzeba jednak wykazać, a wykazuje się ją materiałem, który przetrwał kasowanie strony.

Dokąd to prowadzi dalej

Kiedy sprawę przejmuje pełnomocnik wydawcy, przyda się strona dla kancelarii adwokackich z opisem relacji do zabezpieczenia dowodu. Do współpracy ze śledczymi służy strona dla detektywów i OSINT. Kiedy tekst dotyczy hejtu wymierzonego w konkretną osobę, kontekst opisuje strona o naruszeniu dóbr osobistych i hejcie, a przy tematach o sterowanych opiniach w sieci przydaje się tekst o fałszywej opinii w Google. Jeżeli podstawą materiału jest rozmowa przekazana przez informatora, osobną ścieżką jest certyfikacja rozmowy z Signala. Punkt wyjścia dla całego produktu to ProofSnap w Polsce.

Czego pakiet dowodzi, a czego nie

Uczciwe postawienie sprawy jest tu ważniejsze niż mocne hasło, bo od tego zależy, czy materiał obroni się przed pełnomocnikiem drugiej strony.

Co pakiet wykazuje

Że strona istniała dokładnie w tym stanie najpóźniej w chwili znacznika czasu i że od tego czasu się nie zmieniła. Skrót SHA-256 każdego pliku, podpisany manifest i niezależnie wystawiony znacznik czasu pozwalają to sprawdzić każdemu, bez naszego udziału.

Czego pakiet nie wykazuje

Nie dowodzi, kto jest autorem treści, ani czy treść jest prawdziwa. Autorstwo wpisu ustala się innymi środkami, na przykład danymi od operatora serwisu. Weryfikacja prawdziwości pozostaje pracą redakcji, a nie zadaniem narzędzia.

Co opuszcza urządzenie, a co nie. Zabezpieczanie działa lokalnie w przeglądarce dziennikarza i materiał nie jest wysyłany na żaden serwer ProofSnap w celu zabezpieczenia. Nie twierdzimy jednak, że nic nie opuszcza urządzenia, bo to nie byłaby prawda: kwalifikowany znacznik czasu eIDAS oraz zakotwiczenie w OpenTimestamps wymagają wysłania samego skrótu kryptograficznego, nigdy treści. Skrót jest jednokierunkowy, więc nie da się z niego odtworzyć ani adresu strony, ani jej zawartości. Poza tym wychodzą zapytania DNS i WHOIS o domenę, które są częścią metadanych technicznych w pakiecie. ProofSnap jest narzędziem dowodowym, nie poradą prawną.

Porównanie narzędzi do dokumentowania źródła

Nie chodzi o zastąpienie jednego drugim. Chodzi o to, by wiedzieć, co który z nich udźwignie przed sądem albo przed wydawcą.

Porównanie zrzutu ekranu, publicznego archiwum internetowego i zabezpieczenia rozszerzeniem ProofSnap z punktu widzenia redakcji
Czego potrzebuje redakcja Zrzut ekranu Publiczne archiwum Zabezpieczenie rozszerzeniem
Kwerenda zostaje niejawna Tak Nie, zapis jest publicznie dostępny Tak, treść nie jest wysyłana do zabezpieczenia
Niezależnie sprawdzalny czas Nie, tylko czas systemu Czas archiwum, nie Państwa Tak, znacznik eIDAS i kotwica w Bitcoinie
Nienaruszalność od chwili zapisu Nie Zależy od operatora archiwum Skrót SHA-256 przy każdym pliku
Trwałość zapisu Dopóki plik nie zniknie z folderu Można usunąć na wniosek właściciela serwisu Archiwum jest u Państwa, a nikt inny nie ma do niego dostępu
Treść po zalogowaniu Tak Nie Tak
Czy sprawdzi to osoba trzecia samodzielnie? Nie Odnośnikiem, dopóki zapis istnieje Tak, offline, ze skryptów w pakiecie

Zalecenie pozostaje takie samo jak przy każdej pracy weryfikacyjnej: dwa niezależne źródła. Własne zapieczętowane zabezpieczenie, a do tego publiczne archiwum wtedy, kiedy przy danym temacie dyskrecja nie ma znaczenia.

Pięć kroków w kwerendzie

Różnica między dobrze podpartym tekstem a tekstem, którego za rok nie da się obronić, zwykle bierze się z dwóch pierwszych kroków.

  1. 1. Prosimy zabezpieczyć źródło przy pierwszej wizycie. Zanim powstaną notatki i zdecydowanie zanim wyjdzie pytanie do kogokolwiek. Pytanie do biura prasowego to najpewniejszy sposób, żeby uruchomić zmianę na stronie.
  2. 2. Dopiero potem prosimy wysłać pytania. Kiedy podstawa jest już zapieczętowana, można pytać bez ryzyka, że straci się to, o co się pyta. Kolejność jest tu całą metodą.
  3. 3. Powtórzyć zabezpieczenie po wysłaniu pytania. Drugie zabezpieczenie tego samego adresu po pewnym czasie pokaże, czy treść w tym czasie się zmieniła. Para pakietów z różnymi skrótami sama w sobie jest ustaleniem wartym wzmianki w tekście.
  4. 4. Zabezpieczyć także kontekst, nie tylko cytowane zdanie. Profil autora, datę publikacji, stopkę redakcyjną, sekcję ze sprostowaniami. To właśnie kontekst pokazuje później, że postępowali Państwo starannie w rozumieniu art. 12 Prawa prasowego.
  5. 5. Odłożyć archiwum bez zmian do akt kwerendy. Prosimy go nie przepakowywać ani nie zmieniać nazw plików w środku. Każda ingerencja w zawartość unieważnia sumy kontrolne, i właśnie o to chodzi.

Zabezpieczenie w 41 sekund

Rozszerzenie do przeglądarki, której już Państwo używają. Bez konta w cudzej usłudze i bez wgrywania czegokolwiek do obcej bazy. Pakiet ProofSnap ma, zależnie od wybranego planu, od 11 do 15 plików: sumę kontrolną SHA-256 przy każdym z nich, manifest podpisany kluczem RSA-4096, zakotwiczenie skrótu manifestu w łańcuchu bloków Bitcoina przez OpenTimestamps, a w planach z eIDAS kwalifikowany znacznik czasu wystawiany przez Disig a.s., kwalifikowanego dostawcę usług zaufania z unijnej listy zaufania.

1

Zabezpieczenie źródła przy pierwszej wizycie

Prosimy otworzyć w Chrome lub Edge stronę, wpis albo dokument, z którego będą Państwo cytować, i uruchomić zabezpieczanie z panelu bocznego, jeszcze zanim powstaną notatki.

2

Pakiet pieczętuje się u Państwa

Każdy plik dostaje sumę kontrolną SHA-256, manifest zostaje podpisany kluczem RSA-4096, a skrót manifestu jest zakotwiczony w łańcuchu bloków Bitcoina. Materiał nie jest wysyłany na serwery ProofSnap w celu zabezpieczenia.

3

Odłożenie pakietu do dokumentacji kwerendy

Archiwum ZIP prosimy odłożyć do akt kwerendy bez zmian. Kiedy źródło później się zmieni albo zniknie, mają Państwo udokumentowany stan na dzień, w którym je widzieli.

Panel boczny ProofSnap w Chrome po polsku podczas zabezpieczania strony źródłowej do kwerendy dziennikarskiej, z sumą kontrolną SHA-256 i znacznikiem czasu

Co docenia redakcja przy kwerendzie

Rozszerzenie pracuje w panelu bocznym obok strony. Wybierają Państwo, czy chcą całą stronę, tylko widoczną część, czy całą sesję przez wiele kart, i uruchamiają zabezpieczanie. Strony nie trzeba opuszczać.

  • Wyodrębniony tekst strony pozwala zacytować dosłownie, bez ręcznego przepisywania zdania.
  • Osobne ścieżki dla serwisów społecznościowych i komunikatorów zszywają także wątki doczytywane przy przewijaniu.
  • Nagranie ekranu obejmie transmisję na żywo i odtwarzane wideo, którego statycznie zapisać się nie da.
  • Protokół da się wyeksportować w innym języku niż polski, na potrzeby współpracy z zagraniczną redakcją.

Co jest w pakiecie dowodowym

Od 11 do 15 plików zależnie od planu, w jednym archiwum ZIP, które każdy sprawdzi bez instalowania czegokolwiek.

Zrzut całej strony

Cały artykuł albo cały wątek, nie tylko widoczna część, zszyty w jeden obraz i opatrzony skrótem.

Zapisany kod źródłowy strony

Dokument w postaci, w jakiej został wyrenderowany w chwili zabezpieczenia, wraz z nagłówkami, znacznikami meta i danymi strukturalnymi.

Wyodrębniony tekst strony

Tekst do przeszukiwania, więc cytat wstawią Państwo do artykułu dosłownie, bez przepisywania.

Metadane techniczne

Adres, tytuł, nagłówki odpowiedzi serwera, zapisy DNS i WHOIS, dane certyfikatu TLS oraz czas w UTC.

Dane o pochodzeniu obrazów

Przegląd tego, co o obrazach na stronie mówią Content Credentials według C2PA oraz metadane EXIF.

Podpisany manifest

Skrót SHA-256 przy każdym pliku, podpisany kluczem RSA-4096, z kluczem publicznym dołączonym do pakietu.

Znacznik w łańcuchu bloków

Skrót manifestu zakotwiczony w Bitcoinie przez OpenTimestamps, więc wskazanego czasu nie da się już zmienić wstecz.

Kwalifikowany znacznik czasu

W planach z eIDAS znacznik według RFC 3161 wraz z danymi do późniejszej weryfikacji bez połączenia z internetem.

Łańcuch dowodowy i protokół

Każda operacja w kolejności, w jakiej przebiegła, przy czym każdy wpis jest powiązany sumą kontrolną z wpisem poprzednim.

Raport z zabezpieczenia dowodu (PDF)

Czytelne podsumowanie, które przekażą Państwo wydawcy, działowi prawnemu albo współpracującej redakcji.

Instrukcja weryfikacji

Procedura i skrypty, którymi skróty sprawdzi każdy offline, bez współdziałania ProofSnap.

Nagranie ekranu

Opcjonalne nagranie przebiegu, objęte sumą kontrolną tak samo jak pozostałe pliki w pakiecie.

Weryfikacja nie zależy ani od nas, ani od Państwa. Archiwum ZIP przeciąga się do Weryfikatora dowodów, a skróty, podpis i znacznik czasu sprawdzają się bezpośrednio w przeglądarce. Nic nigdzie się nie wgrywa. Dla redakcji oznacza to, że podstawa obroni się także wtedy, kiedy jej autentyczność będzie podważał właśnie ten, o kim jest tekst.

Gdzie przydaje się w redakcji

Zawsze chodzi o źródło, którym włada ktoś inny i ma powód, żeby po Państwa pytaniu je poprawić.

Zamówienia publiczne i rejestry

Dokumentacja przetargowa, profil zamawiającego, zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym w stanie na dzień kwerendy.

Wypowiedzi polityków i firm

Wpisy, komunikaty prasowe i zapisy wystąpień, które po pierwszym pytaniu dziennikarza zmieniają się najczęściej.

Dezinformacja i jej obieg

Pierwotne źródło, łańcuch przejęć, profile kont i dane o zasięgach, które znikają razem z wpisem.

Kryptoreklama i opinie

Nieoznaczona współpraca, hurtowe recenzje i ich rozłożenie w czasie, czyli materiał o bardzo krótkim życiu.

Materiały od informatora

Zabezpieczenie wykonane na komputerze źródła powstaje lokalnie i zostaje u niego, dopóki sam go nie przekaże.

Obrona przed pozwem o tekst

Wykazanie, na czym redakcja opierała się w dniu publikacji, nawet jeśli źródło w tym czasie zniknęło albo się zmieniło.

Ceny

Rozliczamy w dolarach. Kwoty w złotych są orientacyjne, przy kursie 3,65 zł za dolara, a rzeczywisty przelicznik ustala wydawca Państwa karty.

Jeden tekst

4,99 USD jednorazowo

około 18 zł

SnapPack to jednorazowy zakup ustalonej liczby zabezpieczeń. Bez abonamentu, bez automatycznego odnawiania, bez okresu próbnego. Dobre dla niezależnych dziennikarzy i na jedną kwerendę.

Kup SnapPack

Bieżąca praca redakcyjna

16,99 USD/miesiąc

około 62 zł

Abonament Professional dla redaktorów, którzy dokumentują źródła codziennie. Siedmiodniowy okres próbny wymaga karty płatniczej. Jeżeli zrezygnują Państwo w ciągu tych siedmiu dni, nie pobieramy żadnej opłaty.

Uruchom okres próbny na 7 dni

Redakcja i zespół

28,99 USD/miesiąc

około 106 zł

Abonament Enterprise dodaje własne logo i dane wydawcy w protokole PDF oraz kwalifikowane znaczniki czasu eIDAS. Dla zespołu dostępny jest wariant firmowy dla maksymalnie pięciu osób.

Zobacz Enterprise

Jeśli kwalifikowane znaczniki czasu są potrzebne tylko od czasu do czasu, można je dokupić osobno: 6,99 USD (około 26 zł) za pojedynczy, 24,99 USD (około 91 zł) za pięć albo 49,99 USD (około 182 zł) za dziesięć. Dłuższe nagrania ekranu z transmisji na żywo obsługuje Video SnapPack od 24,99 USD (około 91 zł), a pakiet na trzy nagrania kosztuje 59,99 USD (około 219 zł). Abonament Essential zaczyna się od 8,99 USD (około 33 zł) miesięcznie.

ProofSnap jest narzędziem dowodowym, nie poradą prawną. Kwalifikowane znaczniki czasu wystawia Disig a.s., kwalifikowany dostawca usług zaufania z unijnej listy zaufania. Rozporządzenie eIDAS stosuje się w Polsce bezpośrednio, więc domniemanie z art. 41 ust. 2 działa również przed polskim sądem.

Źródła urzędowe

Każde twierdzenie o ramach prawnych na tej stronie pochodzi z poniższych źródeł. Prosimy je sprawdzić, zamiast wierzyć nam na słowo.

Tekst przetrwa. Źródło, na którym się opierał, zwykle nie. To, czy kwerenda się obroni, rozstrzyga się w pierwszych minutach po tym, jak po raz pierwszy otworzą Państwo stronę.

Częste pytania

Zabezpieczenie źródła, z którego powstaje tekst

Najtańszy sposób, żeby to sprawdzić, to zabezpieczyć stronę, którą mają Państwo właśnie teraz otwartą w sąsiedniej karcie.

Zainstaluj rozszerzenie ProofSnap w Polsce
Zabezpiecz źródło, od 4,99 USD (około 18 zł)