Prawo prasowe i dowód elektroniczny w postępowaniu cywilnym

Wysyłając link do archiwum, zdradzasz, nad czym pracujesz.

Publiczne serwisy archiwizujące są znakomitym drugim źródłem, ale po każdym wysłaniu pozostaje publicznie dostępny zapis. ProofSnap zabezpiecza stronę w przeglądarce dziennikarza, dodaje sumę kontrolną SHA-256, podpisany manifest i niezależnie wystawiony znacznik czasu, a do wystawienia znacznika czasu wysyła wyłącznie skrót kryptograficzny SHA-256.

Działa w Chrome i Edge. Od 4,99 USD (około 19 zł) jako zakup jednorazowy albo siedmiodniowy okres próbny, który wymaga karty płatniczej.

Przykład ilustracyjny. Treść zmyślona, nie chodzi o rzeczywistą stronę ani osobę.

Albo zrobimy to za Ciebie

Przesyłasz link albo pliki. Odsyłamy podpisany pakiet ze znacznikiem czasu, który sąd może sprawdzić: stronę WWW w 24 godziny, czaty i e-mail w 24 godziny, wideo z YouTube w 2 dni.

Eksport czatu to plik, który aplikacja tworzy po kliknięciu „Eksportuj czat”. Zamieniamy go w czytelny transkrypt, wyliczamy sumę kontrolną każdego pliku i opatrujemy wynik znacznikiem czasu, żeby druga strona nie mogła twierdzić, że wiadomości zostały zmienione.

Albo zrobimy to za Ciebie

Przesyłasz link albo pliki. Odsyłamy podpisany pakiet ze znacznikiem czasu, który sąd może sprawdzić: stronę WWW w 24 godziny, czaty i e-mail w 24 godziny, wideo z YouTube w 2 dni.

Eksport czatu to plik, który aplikacja tworzy po kliknięciu „Eksportuj czat”. Zamieniamy go w czytelny transkrypt, wyliczamy sumę kontrolną każdego pliku i opatrujemy wynik znacznikiem czasu, żeby druga strona nie mogła twierdzić, że wiadomości zostały zmienione.

ProofSnap zabezpiecza stronę internetową w przeglądarce dziennikarza: dodaje sumę kontrolną SHA-256, podpisany manifest i niezależnie wystawiony znacznik czasu. W Polsce w 2026 roku to praktyczny sposób na wykazanie szczególnej staranności z art. 12 Prawa prasowego. Gotowy pakiet dowodowy zostaje na Twoim komputerze, a nie w cudzym archiwum, do którego ktoś mógłby sięgnąć.

Redakcja potrzebuje dwóch rzeczy naraz: możliwości wykazania i dyskrecji. Możliwości wykazania, bo źródło potrafi się zmienić albo zniknąć na długo przed tym, zanim ewentualny spór trafi na wokandę. Dyskrecji, bo kwerenda bywa wrażliwa, jeszcze zanim tekst wyjdzie, a raz zostawiony ślad w cudzej bazie już tam zostaje.

Praktyczna zasada: zabezpiecz źródło przy pierwszej wizycie, a potem jeszcze raz po pewnym czasie. Dwa pakiety z różnym czasem i różnym skrótem wykazują cichą zmianę treści, której inaczej nie da się udowodnić. Zabezpieczenie trwa niecałą minutę i kosztuje od 4,99 USD (około 19 zł) jako zakup jednorazowy.

Radim Motycka, założyciel i główny inżynier ProofSnap · · Do niezależnego sprawdzenia w Weryfikatorze dowodów

Dlaczego cytatu nie da się wykazać za rok

Źródło zmienia się pod ręką

Tekst wychodzi w poniedziałek. Strona, z której cytujesz, we wtorek wygląda inaczej i nikt tego nie odnotowuje.

Cicha zmiana bez sprostowania

Komunikat prasowy zostaje przepisany, zdanie z wywiadu złagodzone, liczba w tabeli poprawiona. Adres i tytuł zostają te same, więc odnośnik w artykule dalej działa i prowadzi do innego tekstu niż ten, z którego cytujesz.

Archiwizacja zdradza zainteresowanie

Wysłanie linku do publicznego serwisu archiwizującego tworzy publicznie dostępny zapis z godziną. Każdy, kto obserwuje dany temat, odczyta z niego, że ktoś zaczął się stroną interesować, a to zwykle wystarczy, żeby temat przestał być wyłącznie Twój.

Spór przychodzi za rok, nie od razu

Wezwanie przedsądowe albo pozew przychodzi z opóźnieniem liczonym w miesiącach. Redakcja ma wtedy wykazać, na czym opierała się w dniu publikacji, a wtedy zrzuty ekranu we wspólnym folderze już nie wystarczają.

Czego ProofSnap nie zrobi: ProofSnap zabezpiecza to, co w chwili zabezpieczenia jest dostępne publicznie albo po zalogowaniu. Treści usuniętej, zanim do niej dotrzesz, technicznie nie odtworzy i nikt inny nie może tego obiecywać. Tym cenniejsze jest zabezpieczenie źródła od razu przy pierwszej wizycie.

Ramy prawne

Cztery punkty, które przesądzają o dokumentacji redakcyjnej w Polsce.

Art. 15 Prawa prasowego: tajemnica dziennikarska

Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji, jeżeli zastrzegły one nieujawnianie tych danych. Obowiązek jest tym łatwiejszy do dotrzymania, im mniej śladów po kwerendzie powstaje poza redakcją.

Art. 12 Prawa prasowego: szczególna staranność

Dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Zabezpieczony zrzut strony ze skrótem i czasem jest namacalnym dowodem, że ten obowiązek został dochowany w konkretnym dniu.

Zapis obrazu jako dowód

Dowody z dokumentów innych niż te, które zawierają tekst i pozwalają ustalić ich wystawcę, w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. Kodeks postępowania cywilnego odnosi przepisy o dokumentach do dokumentów zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców, a Kodeks cywilny stanowi, że dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią.

eIDAS, art. 41 ust. 2: czas potwierdzony z zewnątrz

Kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu korzysta z domniemania dokładności daty i czasu, jakie wskazuje, oraz integralności danych, z którymi wskazywane data i czas są połączone. To różnica wobec daty pliku na dysku redakcji, która sama z siebie nie dowodzi niczego.

„Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy: 1) danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji opublikowanych albo przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych; 2) wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby naruszać chronione prawem interesy osób trzecich.”
Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. 1984 nr 5 poz. 24, tekst z ISAP). Ten sam obowiązek dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach, wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych. Tym bardziej warto nie tworzyć poza redakcją publicznych śladów po tym, które strony obserwujesz.

Po co redakcji dokumentacja: dobra osobiste i zniesławienie

Są dwie podstawy, po które najczęściej sięga bohater niewygodnego tekstu. Pierwsza to ochrona dóbr osobistych w Kodeksie cywilnym, która daje osobie, której dobro osobiste naruszono, roszczenie o zaniechanie i o usunięcie skutków naruszenia, przy czym bezprawność jest domniemywana, więc to redakcja wykazuje, że działała w granicach prawa. Druga to zniesławienie w Kodeksie karnym, ścigane z oskarżenia prywatnego, przy czym za czyn popełniony za pomocą środków masowego komunikowania grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Przeciwwagą jest kontratyp z Kodeksu karnego: nie popełnia przestępstwa ten, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służący obronie społecznie uzasadnionego interesu. Prawdziwość zarzutu trzeba jednak wykazać, a wykazuje się ją materiałem, który przetrwał kasowanie strony.

Dokąd to prowadzi

Kiedy sprawę przejmuje pełnomocnik wydawcy, przyda się strona dla kancelarii adwokackich z opisem relacji do zabezpieczenia dowodu. Do współpracy ze śledczymi służy strona dla detektywów i OSINT. Kiedy tekst dotyczy hejtu wymierzonego w konkretną osobę, kontekst opisuje strona o naruszeniu dóbr osobistych i hejcie, a przy tematach o sterowanych opiniach w sieci przydaje się tekst o fałszywej opinii w Google. Jeżeli podstawą materiału jest rozmowa przekazana przez informatora, osobną ścieżką jest certyfikacja rozmowy z Signala. Punkt wyjścia dla całego produktu to ProofSnap w Polsce.

Porównanie narzędzi do dokumentowania źródła

Nie chodzi o zastąpienie jednego drugim. Chodzi o to, by wiedzieć, co który z nich udźwignie przed sądem albo przed wydawcą.

Porównanie zrzutu ekranu, publicznego archiwum internetowego i zabezpieczenia rozszerzeniem ProofSnap z punktu widzenia redakcji
Czego potrzebuje redakcja Zrzut ekranu Publiczne archiwum Zabezpieczenie rozszerzeniem
Kwerenda zostaje niejawna Tak Nie, zapis jest publicznie dostępny Tak, pakiet powstaje lokalnie
Niezależnie sprawdzalny czas Nie, tylko czas systemu Czas archiwum, nie Twój Tak, znacznik eIDAS i kotwica w Bitcoinie
Nienaruszalność od chwili zapisu Nie Zależy od operatora archiwum Skrót SHA-256 przy każdym pliku
Trwałość zapisu Dopóki plik nie zniknie z folderu Można usunąć na wniosek właściciela serwisu Archiwum jest u Ciebie i nikt inny nie ma do niego dostępu
Treść po zalogowaniu Tak Nie Tak
Czy sprawdzi to osoba trzecia samodzielnie? Nie Odnośnikiem, dopóki zapis istnieje Tak, offline, ze skryptów w pakiecie

Zalecenie pozostaje takie samo jak przy każdej pracy weryfikacyjnej: dwa niezależne źródła. Własne zapieczętowane zabezpieczenie, a do tego publiczne archiwum wtedy, kiedy przy danym temacie dyskrecja nie ma znaczenia.

Pięć kroków w kwerendzie

Różnica między dobrze podpartym tekstem a tekstem, którego za rok nie da się obronić, zwykle bierze się z dwóch pierwszych kroków.

  1. 1. Zabezpiecz źródło przy pierwszej wizycie. Zanim powstaną notatki i zdecydowanie zanim wyjdzie pytanie do kogokolwiek. Pytanie do biura prasowego to najpewniejszy sposób, żeby uruchomić zmianę na stronie.
  2. 2. Dopiero potem wyślij pytania. Kiedy podstawa jest już zapieczętowana, możesz pytać bez ryzyka, że stracisz to, o co pytasz. Cała metoda polega właśnie na tej kolejności.
  3. 3. Powtórz zabezpieczenie po wysłaniu pytania. Drugie zabezpieczenie tego samego adresu po pewnym czasie pokaże, czy treść w tym czasie się zmieniła. Para pakietów z różnymi skrótami sama w sobie jest ustaleniem wartym wzmianki w tekście.
  4. 4. Zabezpiecz także kontekst, nie tylko cytowane zdanie. Profil autora, datę publikacji, stopkę redakcyjną, sekcję ze sprostowaniami. To właśnie kontekst pokazuje później, że szczególna staranność w rozumieniu Prawa prasowego rzeczywiście została zachowana.
  5. 5. Odłóż archiwum bez zmian do dokumentacji redakcyjnej. Nie przepakowuj go ani nie zmieniaj nazw plików w środku. Każda ingerencja w zawartość unieważnia sumy kontrolne. I właśnie o to chodzi.

Zabezpieczenie w niecałą minutę

Rozszerzenie do przeglądarki, której już używasz. Bez konta w cudzej usłudze i bez wgrywania czegokolwiek do obcej bazy. Pakiet ProofSnap ma, zależnie od wybranego planu, od 11 do 15 plików: sumę kontrolną SHA-256 przy każdym z nich, manifest podpisany kluczem RSA-4096, zakotwiczenie skrótu manifestu w łańcuchu bloków Bitcoina przez OpenTimestamps, a w planach z eIDAS kwalifikowany znacznik czasu wystawiany przez Disig a.s., kwalifikowanego dostawcę usług zaufania z unijnej listy zaufania.

1

Zabezpieczenie źródła przy pierwszej wizycie

Otwórz w Chrome lub Edge stronę, wpis albo dokument, z którego będziesz cytować, i uruchom zabezpieczanie z panelu bocznego, jeszcze zanim powstaną notatki.

2

Pakiet pieczętuje się u Ciebie

Każdy plik dostaje sumę kontrolną SHA-256, manifest zostaje podpisany kluczem RSA-4096, a skrót manifestu jest zakotwiczony w łańcuchu bloków Bitcoina. Gotowy pakiet dowodowy zostaje na Twoim komputerze.

3

Odłożenie pakietu do dokumentacji kwerendy

Archiwum ZIP odłóż do dokumentacji redakcyjnej bez zmian. Kiedy źródło później się zmieni albo zniknie, masz udokumentowany stan z dnia zabezpieczenia.

Panel boczny ProofSnap w Chrome po polsku podczas zabezpieczania strony źródłowej do kwerendy dziennikarskiej, z sumą kontrolną SHA-256 i znacznikiem czasu

Co docenia redakcja przy kwerendzie

Rozszerzenie pracuje w panelu bocznym obok strony. Wybierasz, czy chcesz całą stronę, tylko widoczną część, czy całą sesję przez wiele kart, i uruchamiasz zabezpieczanie. Strony nie trzeba opuszczać.

  • Wyodrębniony tekst strony pozwala zacytować dosłownie, bez ręcznego przepisywania zdania.
  • Osobne ścieżki dla serwisów społecznościowych i komunikatorów sklejają także wątki doczytywane przy przewijaniu.
  • Nagranie ekranu obejmie transmisję na żywo i odtwarzane wideo, którego statycznie zapisać się nie da.
  • Protokół da się wyeksportować w innym języku niż polski, na potrzeby współpracy z zagraniczną redakcją.

Co jest w pakiecie dowodowym

Od 11 do 15 plików zależnie od planu, w jednym archiwum ZIP, które każdy sprawdzi bez instalowania czegokolwiek.

Zrzut całej strony

Cały artykuł albo cały wątek, nie tylko widoczna część, sklejony w jeden obraz i opatrzony skrótem.

Zapisany kod źródłowy strony

Dokument w postaci, w jakiej został wyrenderowany w chwili zabezpieczenia, wraz z nagłówkami, znacznikami meta i danymi strukturalnymi.

Wyodrębniony tekst strony

Tekst do przeszukiwania, więc cytat wstawiasz do artykułu dosłownie, bez przepisywania.

Metadane techniczne

Adres, tytuł, nagłówki odpowiedzi serwera, zapisy DNS i WHOIS, dane certyfikatu TLS oraz czas w UTC.

Dane o pochodzeniu obrazów

Przegląd tego, co o obrazach na stronie mówią Content Credentials według C2PA oraz metadane EXIF.

Podpisany manifest

Skrót SHA-256 przy każdym pliku, podpisany kluczem RSA-4096, z kluczem publicznym dołączonym do pakietu.

Znacznik w łańcuchu bloków

Skrót manifestu zakotwiczony w Bitcoinie przez OpenTimestamps, więc wskazanego czasu nie da się już zmienić wstecz.

Kwalifikowany znacznik czasu

W planach z eIDAS znacznik według RFC 3161 wraz z danymi do późniejszej weryfikacji bez połączenia z internetem.

Ciągłość nadzoru nad dowodem i protokół

Każda operacja w kolejności, w jakiej przebiegła, przy czym każdy wpis jest powiązany sumą kontrolną z wpisem poprzednim.

Raport z zabezpieczenia dowodu (PDF)

Czytelne podsumowanie, które przekazujesz wydawcy, działowi prawnemu albo współpracującej redakcji.

Instrukcja weryfikacji

Procedura i skrypty, którymi skróty sprawdzi każdy offline, bez udziału ProofSnap.

Nagranie ekranu

Opcjonalne nagranie przebiegu, objęte sumą kontrolną tak samo jak pozostałe pliki w pakiecie.

Weryfikacja nie zależy ani od nas, ani od Ciebie. Archiwum ZIP wystarczy przeciągnąć do Weryfikatora dowodów, a skróty, podpis i znacznik czasu sprawdzają się bezpośrednio w przeglądarce. Nic nigdzie się nie wgrywa. Dla redakcji oznacza to, że podstawa obroni się także wtedy, kiedy jej autentyczność będzie podważał właśnie ten, o kim jest tekst.

Gdzie przydaje się w redakcji

Zawsze chodzi o źródło, które kontroluje ktoś inny, kto ma powód, żeby je poprawić po Twoim pytaniu.

Zamówienia publiczne i rejestry

Dokumentacja przetargowa, profil zamawiającego, zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym w stanie na dzień kwerendy.

Wypowiedzi polityków i firm

Wpisy, komunikaty prasowe i zapisy wystąpień, które po pierwszym pytaniu dziennikarza zmieniają się najczęściej.

Dezinformacja i jej obieg

Pierwotne źródło, łańcuch udostępnień, profile kont i dane o zasięgach, które znikają razem z wpisem.

Kryptoreklama i opinie

Nieoznaczona współpraca, hurtowe recenzje i ich rozłożenie w czasie, czyli materiał, który znika najszybciej.

Materiały od informatora

Zabezpieczenie wykonane na komputerze informatora powstaje lokalnie i zostaje u niego, dopóki sam go nie przekaże.

Obrona przed pozwem o tekst

Wykazanie, na czym redakcja opierała się w dniu publikacji, nawet jeśli źródło w tym czasie zniknęło albo się zmieniło.

Ceny

Rozliczamy się w dolarach. Kwoty w złotych są orientacyjne i podane według średniego kursu NBP z sierpnia 2026 r., czyli około 3,73 zł za dolara. Rzeczywisty kurs przeliczenia stosuje wydawca Twojej karty.

Jeden tekst

4,99 USD (około 19 zł) jednorazowo

SnapPack to jednorazowy zakup ustalonej liczby zabezpieczeń. Bez abonamentu, bez automatycznego odnawiania, bez okresu próbnego. Dobre dla niezależnych dziennikarzy i na jedną kwerendę.

Kup SnapPack

Bieżąca praca redakcyjna

16,99 USD (około 63 zł)/miesiąc

Abonament Professional dla redaktorów, którzy dokumentują źródła codziennie. Siedmiodniowy okres próbny wymaga karty płatniczej. Jeżeli zrezygnujesz w ciągu tych siedmiu dni, nie pobieramy żadnej opłaty.

Uruchom okres próbny na 7 dni

Redakcja i zespół

28,99 USD (około 108 zł)/miesiąc

Abonament Enterprise dodaje własne logo i dane wydawcy w protokole PDF oraz kwalifikowane znaczniki czasu eIDAS. Dla zespołu jest wariant firmowy rozliczany za stanowisko, od dwóch stanowisk w górę, bez górnego limitu.

Zobacz Enterprise

Jeśli kwalifikowane znaczniki czasu są potrzebne tylko od czasu do czasu, można je dokupić osobno: 6,99 USD (około 26 zł) za pojedynczy, 24,99 USD (około 93 zł) za pięć albo 49,99 USD (około 186 zł) za dziesięć. Dłuższe nagrania ekranu z transmisji na żywo obsługuje Video SnapPack od 24,99 USD (około 93 zł), a pakiet na trzy nagrania kosztuje 59,99 USD (około 224 zł). Abonament Essential zaczyna się od 8,99 USD (około 34 zł) miesięcznie.

ProofSnap jest narzędziem dowodowym, nie poradą prawną. Kwalifikowane znaczniki czasu wystawia Disig a.s., kwalifikowany dostawca usług zaufania z unijnej listy zaufania. Rozporządzenie eIDAS stosuje się w Polsce bezpośrednio, więc domniemanie z art. 41 ust. 2 działa również przed polskim sądem.

Źródła urzędowe

Każde twierdzenie o ramach prawnych na tej stronie pochodzi z poniższych źródeł. Sprawdź je samodzielnie, zamiast wierzyć nam na słowo.

Tekst przetrwa. Źródło, na którym się opierał, zwykle nie. To, czy kwerenda się obroni, rozstrzyga się w pierwszych minutach od otwarcia strony.

Częste pytania

Zabezpieczenie źródła, z którego powstaje tekst

Najtańszy sposób, żeby to sprawdzić, to zabezpieczyć stronę, którą masz właśnie teraz otwartą w sąsiedniej karcie.

Zabezpiecz źródło, od 4,99 USD (około 19 zł)